Atasözleri İçinde Erkek Profili

Atasözlerimizde çizilen erkek profili ise şu özellikleri taşımaktadır :

Oğlan (erkek) çocugu huy ve karakter olarak dayıya benzer. Yaratılış olarak erkek çocuğu kız çocuğuna göre daha yaramaz ve haylazdır. Genç erkek doğası gereği hareketli ve canlıdır. Evlat olarak deli de olsa erkek çocuk tercih edilir.

Baba mesleği erkeğe mirastır. Erkek ne öğrenirse babasından, dedesinden öğrenir. Erkek adamın erkek çocuğu olur. Erkeğin sözüne güvenilir. Cömerttir. Mert olduğu için yüz yüze dövüşür. Yaşlansa da gönlü taze kalır, sevgisi taşkınlığını yitirmez. Yaşlanan erkek değerini kaybetmez aksine daha fazla kabul ve saygı görür. Türk toplumunda esasen erkeklerin yaşlarını açıklamaktan kaçınmak gibi davranışları da yoktur (Karabaş, 1999:334).

Toplumda yiğitlik göstermek erkekliğin şanındandır bu sebeple yapı olarak erkek kadına göre daha serttir. Erkeklik gösteren yiğit ölse de ardında namı ve şanı kalır. Erkeğin sözü merttir. Bekar erkek önüne gelen kıza aşık olur, sorup soruşturmadan evlenmek ister. Bu yüzden kızın kusurlarını göremez. Başkalarının sözünü dinleyen erkek karısını çabuk boşar. Ev ekonomisinde erkek kadın kadar becerikli değildir. Erkeği yoldan çıkaran çoğunlukla kadındır. Erkek kendine güzel yemek yapan kadına bağlanır ve gönlünü verir. Erkeğin nefsi kadınınkine göre daha zayıftır. Erkek toplumsal gücünü kadından alır. Erkekliğin onda dokuzu hile ve aldatmaya, dokuzda sekizi ise kaçmaya dayanmaktadır.

Erkeğe kız veren kimsenin gözü arkada kalmaz. Toplumsal statüsü sebebiyle erkeğin başına her türlü iş gelebilir. Erkek için kadın ve doru at çok önemlidir. Erkeğin saldırısına ancak erkek katlanabilir. Erkek erkeği korur gözetir. Erkek çevresine güven verir. Korkusuzdur. Erkek adam kızını yiğit bir erkeğe vermek ister. Her erkeğin lakabı vardır; o lakapla anılır. Erkek adam arkadaşı için her türlü sıkıntıya katlanır. Erkek yapısı gereği her türlü zorluğa karşı koyabilecek güçtedir. Erkeklik para ile satılmaz. Delikanlı olan erkekten korkmaya gerek yoktur.

Edebiyatımızda genel olarak kadını konu edinen atasözleri çoklugu ile dikkat çekmekte olup erkeğe yönelik atasözlerinin sayısı daha azdır. Atasözleri ile kadının her türlü özelliğini ince teferruatına kadar belirlemeye çalısan Türk toplumu nedense erkek hususunda bu titizligi göstermemiştir.

Kadınla ilgili olumsuz ifadelere karşılık erkek kavramı için genel olarak atasözlerimizde olumlu ifadeler kullanılmıştır. Ancak çelişkili ifadeler de yok değildir. Mesela atasözlerimizde erkeklik kavramı on veya dokuz üzerinden değerlendirilmekte ve “Erkeklik on ise dokuzu hiledir / Erlik on ise dokuzu oyun. Yiğitlik dokuzdur, sekizi kaçmaktır, biri hiç görünmemek” denilmektedir. Erkeğe yüklenen olumlu değer yargısı burada farklı yapıya bürünmektedir. Bu hususta yazılı kaynaklar arasında da birlik olmayışı atasözleri üzerinde araştırma yapmayı güçleştirmekte, dolayısıyla değerlendirme yapmayı da zorlaştırmaktadır. Atasözlerimizde bunun gibi birçok çelişkili ifadeye rastlamaktayız. Mesela “Yüzü güzel olanın huyu da güzel olur” atasözünün yanında “Yüzü güzel olanı değil, huyu güzel olanı sev” şeklinde atasözümüz de vardır (Yılmaz, 2003:127). Atasözlerimizdeki birbirini desteklemeyen bu ifadeler eğitim sahasında da problem yaratmaktadır.

Paylaş

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Menü
Giriş